Sildenafil Sandoz 100mg Filmomh Tabl 4x100mg

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik Er moeten een medische anamnese en een lichamelijk onderzoek worden uitgevoerd om erectiestoornissen te diagnosticeren en om mogelijke onderliggende oorzaken op te sporen voordat een farmacologische behandeling wordt overwogen. Cardiovasculaire risicofactoren Voor het starten van een behandeling voor erectiestoornissen moeten de artsen de cardiovasculaire toestand van hun patiënten in beschouwing nemen, omdat er een zeker cardiaal risico verbonden is aan seksuele activiteit. Sildenafil heeft vaatverwijdende eigenschappen die resulteren in een lichte en voorbijgaande daling van de bloeddruk (zie rubriek 5.1). Voordat sildenafil wordt voorgeschreven, moeten de artsen zorgvuldig nagaan of dergelijke vaatverwijdende effecten ongunstige invloed zouden kunnen hebben op hun patiënten met bepaalde onderliggende aandoeningen, vooral in combinatie met seksuele activiteit. Patiënten met een hogere gevoeligheid voor vasodilatatoren zijn patiënten met een obstructie van het uitstroomkanaal van het linkerventrikel (bv. aortastenose, hypertrofische obstructieve cardiomyopathie) en patiënten met het zeldzame syndroom van multipele systeematrofie, dat zich uit in een sterk gestoorde autonome controle van de bloeddruk. Sildenafil versterkt het hypotensieve effect van nitraten (zie rubriek 4.3). In de postmarketingfase werden ernstige cardiovasculaire evenementen, zoals myocardinfarct, instabiele angina, plotselinge cardiale dood, ventriculaire ritmestoornissen, cerebrovasculaire bloeding, transient ischaemic attack, hypertensie en hypotensie, gerapporteerd in de tijd geassocieerd met het gebruik van sildenafil. De meeste, maar niet alle, patiënten hadden voorafbestaande cardiovasculaire risicofactoren. Veel evenementen zijn opgetreden tijdens of kort na seksuele betrekkingen en enkele zijn opgetreden kort na het gebruik van sildenafil zonder seksuele activiteit. Het is niet mogelijk uit te maken of die evenementen direct gerelateerd waren aan die of aan andere factoren. Priapisme Voorzichtigheid is geboden bij gebruik van geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, bij patiënten met een anatomische misvorming van de penis (zoals angulatie, fibrose van de corpora cavernosa of de ziekte van Peyronie) of bij patiënten met een aandoening die predisponeert tot priapisme (zoals sikkelcelanemie, multipele myeloom of leukemie). Uit postmarketingervaring zijn lang aanhoudende erecties en priapisme gemeld. Wanneer een erectie langer dan 4 uur aanhoudt, dient de patiënt onmiddellijk medische hulp in te roepen. Als priapisme niet onmiddellijk wordt behandeld, kan dit leiden tot beschadiging van het penisweefsel en permanent verlies van de potentie. Concomiterend gebruik met andere PDE5-remmers en andere behandelingen voor erectiestoornissen De veiligheid en de doeltreffendheid van combinaties van sildenafil en andere PDE5-remmers of andere behandelingen voor pulmonale arteriële hypertensie (PAH) die sildenafil bevatten of andere geneesmiddelen voor erectiestoornissen werden niet onderzocht. Daarom is het gebruik van dergelijke combinaties niet aanbevolen. Effecten op het zicht Er zijn spontaan gevallen van visuele defecten gerapporteerd in samenhang met inname van sildenafil en andere PDE5-remmers (zie rubriek 4.8). Er zijn gevallen van niet-arteritische anterieure ischemische optische neuropathie, een zeldzame aandoening, gerapporteerd in samenhang met inname van sildenafil en andere PDE5-remmers (zie rubriek 4.8), zowel spontaan als in een observationele studie. De patiënten moeten de raad krijgen om in geval van plotseling visueel defect de inname van sildenafil stop te zetten en onmiddellijk een arts te raadplegen (zie rubriek 4.3). Concomiterend gebruik met ritonavir Gelijktijdige toediening van sildenafil en ritonavir is niet aanbevolen (zie rubriek 4.5). Concomiterend gebruik met alfablokkers Voorzichtigheid is geboden als sildenafil wordt toegediend aan patiënten die een alfablokker innemen, omdat gelijktijdige toediening kan leiden tot symptomatische hypotensie bij enkele gevoelige personen (zie rubriek 4.5). Dat zal zich vooral voordoen binnen 4 uur na toediening van sildenafil. Om de kans op ontwikkeling van posturale hypotensie te verkleinen, moeten de patiënten hemodynamisch stabiel zijn onder behandeling met alfablokkers voor de behandeling met sildenafil wordt gestart. Een startdosis van 25 mg sildenafil moet worden overwogen (zie rubriek 4.2). Bovendien moeten artsen de patiënten zeggen wat ze moeten doen in geval van symptomen van posturale hypotensie. Effect op bloeding In studies op humane plaatjes is aangetoond dat sildenafil het aggregatieremmende effect van natriumnitroprusside in vitro versterkt. Er is geen informatie over de veiligheid bij toediening van sildenafil aan patiënten met bloedingsstoornissen of een actief peptisch ulcus. Daarom mag sildenafil aan die patiënten alleen worden toegediend na een zorgvuldige evaluatie van de voordelen en de risico's. Vrouw Sildenafil is niet geïndiceerd voor gebruik bij vrouwen. Sildenafil Sandoz bevat natrium Dit middel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per tablet, dat wil zeggen dat het in wezen 'natriumvrij' is.

Erectiestoornissen

• Dit is het onvermogen een erectie te krijgen en te behouden, voldoende voor bevredigende seksuele activiteit.

Welke stoffen zitten er in dit geneesmiddel?

De werkzame stof in dit geneesmiddel is sildenafil.

Elke tablet bevat 25 mg/50 mg/100 mg sildenafil (als citraat).

De andere stoffen in dit geneesmiddel zijn: watervrij calciumwaterstoffosfaat, microkristallijne cellulose, copovidon, natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat, natriumsaccharine, indigokarmijn aluminium lake (E 132).

4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie Effecten van andere geneesmiddelen op sildenafil In-vitrostudies Het metabolisme van sildenafil wordt vooral gemedieerd door cytochroom P450 (CYP)-isovormen�3A4 (belangrijkste route) en 2C9 (minder belangrijke route). Daarom kunnen remmers van die iso�enzymen de klaring van sildenafil verlagen en kunnen inductoren van deze iso-enzymen de klaring van sildenafil verhogen.

In-vivostudies Bij populatiefarmacokinetische analyse van de gegevens van klinische studies werd een daling van de klaring van sildenafil waargenomen bij gelijktijdige toediening met CYP3A4-remmers (zoals ketoconazol, erythromycine en cimetidine). Hoewel bij die patiënten geen hogere incidentie van bijwerkingen werd waargenomen bij concomitante toediening van sildenafil en CYP3A4-remmers, moet een startdosis van 25 mg worden overwogen. Gelijktijdige toediening van de hiv-proteaseremmer ritonavir, een zeer krachtige P450-remmer, in evenwichtstoestand (500 mg tweemaal daags) en sildenafil (een enkele dosis van 100 mg) resulteerde in een stijging van de Cmax van sildenafil met 300% (x 4) en een stijging van de plasma-AUC met 1.000% (x 11). Na 24 uur waren de plasmaconcentraties van sildenafil nog ongeveer 200 ng/mL tegen ongeveer 5 ng/mL bij toediening van sildenafil alleen. Dat strookt met de sterke effecten van ritonavir op een brede waaier van P450-substraten. Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van ritonavir. Door die farmacokinetische resultaten wordt gelijktijdige toediening van sildenafil en ritonavir niet aanbevolen (zie rubriek 4.4) en de maximumdosis van sildenafil mag geenszins hoger zijn dan 25 mg in 48 uur. Gelijktijdige toediening van de hiv-proteaseremmer saquinavir, een CYP3A4-remmer, in evenwichtstoestand (1.200 mg driemaal daags) en sildenafil (een enkele dosis van 100 mg) resulteerde in een stijging van de Cmax van sildenafil met 140% en een stijging van de AUC van sildenafil met 210%. Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van saquinavir (zie rubriek 4.2). Sterkere CYP3A4-remmers, zoals ketoconazol en itraconazol, zullen allicht sterkere effecten hebben. Bij toediening van een enkele dosis van 100 mg sildenafil samen met erythromycine, een matige CYP3A4-remmer, in evenwichtstoestand (500 mg tweemaal daags gedurende 5 dagen) steeg de systemische blootstelling (AUC) aan sildenafil met 182%. Bij normale, gezonde mannelijke vrijwilligers waren er geen aanwijzingen van een effect van azithromycine (500 mg per dag gedurende 3 dagen) op de AUC, de Cmax, de tmax, de eliminatiesnelheidsconstante of de daaropvolgende halfwaardetijd van sildenafil of zijn belangrijkste circulerende metaboliet. Cimetidine (800 mg), een cytochroom P450-remmer en een niet-specifieke CYP3A4-remmer, veroorzaakte een stijging van de plasmaconcentraties van sildenafil met 56% bij gelijktijdige toediening van sildenafil (50 mg) aan gezonde vrijwilligers. Grapefruitsap is een zwakke remmer van het CYP3A4-darmwandmetabolisme en kan leiden tot een lichte stijging van de plasmaconcentraties van sildenafil. Eenmalige doses van een antacidum (magnesiumhydroxide/aluminiumhydroxide) hadden geen invloed op de biologische beschikbaarheid van sildenafil. Hoewel er geen specifieke interactiestudies werden uitgevoerd met alle geneesmiddelen, bleek concomitante behandeling bij populatiefarmacokinetische analyse geen effect te hebben op de farmacokinetiek van sildenafil bij groepering als CYP2C9-remmers (zoals tolbutamide, warfarine en fenytoïne), CYP2D6-remmers (zoals selectieve serotonineheropnameremmers en tricyclische antidepressiva), thiaziden en verwante diuretica, lis- en kaliumsparende diuretica, ACE-remmers, calciumantagonisten, bèta-adrenoreceptorantagonisten en inductoren van het CYP450-metabolisme (zoals rifampicine en barbituraten). In een studie bij gezonde mannelijke vrijwilligers resulteerde de gelijktijdige toediening van de endotheline antagonist bosentan (een inductor van CYP3A4 (matig), CYP2C9 en mogelijk CYP2C19) bij steady state (125 mg tweemaal daags) met sildenafil bij steady state (80 mg driemaal daags) in een daling van 62,6% en 55,4% van respectievelijk sildenafil AUC en Cmax . Om die reden wordt verwacht dat de gelijktijdige toediening van sterke CYP3A4- inductoren, zoals rifampine, zal leiden tot grotere dalingen in de plasmaconcentraties van sildenafil. Nicorandil is een hybride van een kaliumkanaalactiverend middel en een nitraat. Gezien de nitraatcomponent kan het resulteren in een ernstige interactie met sildenafil. Effecten van sildenafil op andere geneesmiddelen In-vitrostudies Sildenafil is een zwakke remmer van de cytochroom P450-isovormen 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 en 3A4 (IC50 > 150 µM). Door de piekplasmaconcentraties van sildenafil van ongeveer 1 µM na toediening van de aanbevolen doseringen is het onwaarschijnlijk dat sildenafil de klaring van substraten van die iso-enzymen zal veranderen. Er zijn geen gegevens over de interactie van sildenafil en aspecifieke fosfodiësteraseremmers zoals theofylline en dipyridamol. In-vivostudies In overeenstemming met zijn bekende effecten op de stikstofoxide-/cGMP-weg (zie rubriek 5.1) werd aangetoond dat sildenafil de hypotensieve effecten van nitraten versterkt, en gelijktijdige toediening van sildenafil met stikstofoxidedonoren of nitraten in eender welke vorm is daarom gecontra-indiceerd (zie rubriek 4.3). Riociguat: preklinische studies toonden een additief systemisch bloeddrukverlagend effect aan als PDE5-remmers werden gecombineerd met riociguat. In klinische studies bleek riociguat het bloeddrukverlagende effect van PDE5-remmers te vergroten. Bij de bestudeerde populatie was er geen bewijs van een gunstig klinisch effect van de combinatie. Gelijktijdig gebruik van riociguat met PDE5-remmers, waaronder sildenafil, is gecontra-indiceerd (zie rubriek 4.3). Concomitante toediening van sildenafil aan patiënten die behandeld worden met alfablokkers, kan bij enkele gevoelige individuen leiden tot symptomatische hypotensie. Dat zal zich vooral voordoen binnen 4 uur na toediening van sildenafil (zie rubrieken 4.2 en 4.4). In drie specifieke studies naar medicamenteuze interacties werden de alfablokker doxazosine (4 mg en 8 mg) en sildenafil (25 mg, 50 mg of 100 mg) tegelijkertijd toegediend bij patiënten met benigne prostaathyperplasie (BPH) die gestabiliseerd waren onder een behandeling met doxazosine. In die studiepopulaties werd een gemiddelde extra daling waargenomen van de bloeddruk in liggende houding met respectievelijk 7/7 mmHg, 9/5 mmHg en 8/4 mmHg en van de bloeddruk in staande houding met 6/6 mmHg, 11/4 mmHg en 4/5 mmHg. Bij gelijktijdige toediening van sildenafil en doxazosine aan patiënten die gestabiliseerd waren onder een behandeling met doxazosine, waren er weinig frequente rapporten van patiënten die symptomatische posturale hypotensie vertoonden. Die rapporten vermeldden duizeligheid en ijlhoofdigheid, maar geen syncope. Er werden geen significante interacties waargenomen als sildenafil (50 mg) werd toegediend tegelijk met tolbutamide (250 mg) of warfarine (40 mg), die beide worden gemetaboliseerd door CYP2C9. Sildenafil (50 mg) versterkte de toename van de bloedingstijd veroorzaakt door acetylsalicylzuur (150 mg) niet. Sildenafil (50 mg) versterkte de hypotensieve effecten van alcohol niet bij gezonde vrijwilligers met een gemiddelde maximale bloedalcoholspiegel van 80 mg/dl. Bij samenvoeging van de volgende klassen van antihypertensiva: diuretica, bètablokkers, ACE�remmers, angiotensine II-antagonisten, antihypertensieve geneesmiddelen (vasodilatatoren en centraal werkende antihypertensiva), blokkers van adrenerge neuronen, calciumantagonisten en alfa�adrenoceptorblokkers, werd geen verschil in het profiel van bijwerkingen vastgesteld tussen patiënten die sildenafil innamen en patiënten die de placebo kregen. In een specifieke interactiestudie waarin sildenafil (100 mg) werd toegediend tegelijk met amlodipine bij hypertensieve patiënten, was er een verdere daling van de systolische bloeddruk in liggende houding met 8 mmHg. De overeenstemmende extra daling van de diastolische bloeddruk in liggende houding was 7 mmHg. Die extra daling van de bloeddruk was van dezelfde grootte als de daling die werd gezien bij toediening van sildenafil alleen aan gezonde vrijwilligers (zie rubriek 5.1). Sildenafil (100 mg) had geen invloed op de farmacokinetiek in evenwichtstoestand van de hiv�proteaseremmers saquinavir en ritonavir, beide CYP3A4-substraten. Bij gezonde mannelijke vrijwilligers resulteerde sildenafil bij steady state (80 mg driemaal daags) in een stijging van 49,8% van bosentan AUC en een stijging van 42% van bosentan Cmax (125 mg tweemaal daags). De toevoeging van een enkelvoudige dosis sildenafil aan sacubitril/valsartan in de 'steady state' bij patiënten met hypertensie werd geassocieerd met een significant grotere verlaging van de bloeddruk in vergelijking met de toediening van alleen sacubitril/valsartan. Daarom is voorzichtigheid geboden wanneer sildenafil wordt aangevangen bij patiënten die worden behandeld met sacubitril/valsartan.

Zoals elk geneesmiddel kan ook dit geneesmiddel bijwerkingen hebben. Niet iedereen krijgt daarmee te maken. De bijwerkingen die werden gerapporteerd bij gebruik van Sildenafil Sandoz, zijn gewoonlijk mild tot matig en van korte duur.

Als u een van de volgende ernstige bijwerkingen vertoont, moet u de inname van Sildenafil Sandoz stopzetten en onmiddellijk medische hulp vragen:

• een allergische reactie - dat gebeurt soms (kunnen optreden bij tot 1 op de 100 mensen) Symptomen zijn plotselinge piepende ademhaling, ademhalingsproblemen of duizeligheid, zwelling van de oogleden, het gezicht, de lippen of de keel.

• pijn in de borstkas - dat gebeurt soms Als dat optreedt tijdens of na geslachtsgemeenschap - ga in een halfzittende houding zitten en probeer te ontspannen. - gebruik geen nitraten om uw pijn in de borstkas te behandelen.

• langdurige en soms pijnlijke erecties – dit gebeurt zelden (kunnen optreden bij tot 1 op de 1.000 mensen) Als u een erectie heeft die langer duurt dan 4 uur, moet u onmiddellijk contact opnemen met een arts.

• een plotselinge vermindering of verlies van het gezichtsvermogen – dit gebeurt zelden

• ernstige huidreacties – dit gebeurt zelden Symptomen zijn ernstige vervelling en zwelling van de huid, blaarvorming in de mond, op de geslachtsdelen en rond de ogen, koorts

• epilepsieaanvallen of toevallen – dit gebeurt zelden

Andere bijwerkingen:

Zeer vaak (kan optreden bij meer dan 1 op de 10 mensen): • hoofdpijn

Vaak (kunnen optreden bij tot 1 op de 10 mensen): • misselijkheid • rood worden van het gelaat • opvliegers (symptomen zijn plots gevoel van warmte in het bovenlichaam) • indigestie • een kleur zien, wazig zicht, gezichtsstoornis • verstopte neus • duizeligheid.

Soms (kunnen optreden bij tot 1 op de 100 mensen): • braken • huiduitslag • oogirritatie, bloeddoorlopen ogen/rode ogen, oogpijn, lichtflitsen zien, visuele helderheid, overgevoeligheid voor licht, waterige ogen • bonzende hartslag, snelle hartslag • hoge bloeddruk, lage bloeddruk • spierpijn • zich slaperig voelen • verminderde tastzin • draaierigheid • oorsuizen • droge mond • verstopte sinussen, ontsteking van de neuswand (symptomen zijn loopneus, niezen en verstopte neus) • pijn in de bovenbuik, gastro-oesofagale reflux (symptomen zijn brandend maagzuur) • aanwezigheid van bloed in urine • pijn in de armen of benen • neusbloeding • het warm hebben • zich moe voelen

Zelden (kunnen optreden bij tot 1 op de 1.000 mensen): • Flauwvallen • beroerte, hartaanval, onregelmatige hartslag • tijdelijk verminderde bloeddoorstroming naar delen van de hersenen • gevoel van vernauwde keel • gevoelloze mond • bloeding achteraan in het oog, dubbelzien, verminderde gezichtsscherpte, abnormaal gevoel in het oog, opzwellen van het oog of ooglid, kleine deeltjes of vlekken in uw zicht, kringen rond lichten zien, verwijding van de pupil van het oog, verkleuring van het witte deel van het oog • penisbloeding • bloed in het zaad • droge neus • opzwellen van de binnenkant van de neus • zich prikkelbaar voelen • plotselinge daling of verlies van gehoor.

Uit postmarketingervaring werden zelden gevallen gemeld van instabiele angina pectoris (een hartaandoening) en plotseling overlijden. Belangrijk is dat de meeste, maar niet alle, mannen die deze bijwerkingen ervoeren, hartproblemen hadden voordat ze dit geneesmiddel namen. Het is niet mogelijk uit te maken of die problemen direct te wijten waren aan Sildenafil Sandoz.

Het melden van bijwerkingen

Krijgt u last van bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige. Dit geldt ook voor bijwerkingen die niet in deze bijsluiter staan. U kunt bijwerkingen ook melden via het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten, Afdeling Vigilantie, Postbus 97, B-1000 BRUSSEL Madou, Website: www.eenbijwerkingmelden.be, e-mail: adr@fagg.be.

Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?

• als u allergisch bent voor een van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in rubriek 6 van deze bijsluiter.

• als u geneesmiddelen inneemt die nitraten worden genoemd, omdat de combinatie kan leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk. Vertel uw arts als u een van die geneesmiddelen inneemt die vaak worden gegeven om angina pectoris (of "pijn in de borstkas") te verlichten. Als u niet zeker bent, vraag dan uw arts of apotheker.

• als u geneesmiddelen gebruikt die stikstofoxidedonoren worden genoemd, zoals amylnitriet ("poppers") omdat de combinatie ook kan leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk.

• als u riociguat neemt. Dit geneesmiddel wordt gebruikt om pulmonale arteriële hypertensie (dit is hoge bloeddruk in de longen) en chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie (dit is hoge bloeddruk in de longen als gevolg van bloedstolsels) te behandelen. PDE5-remmers, zoals Sildenafil Sandoz, bleken het bloeddrukverlagend effect van dit geneesmiddel te verhogen. Als u riociguat gebruikt of hier niet zeker van bent, neem dan contact op met uw arts.

• als u een ernstig hart- of leverprobleem heeft.

• als u onlangs een hersenberoerte of hartaanval heeft gehad of als u een lage bloeddruk heeft.

• als u bepaalde zeldzame erfelijke oogziekten heeft (zoals retinitis pigmentosa).

• als u ooit gezichtsverlies heeft vertoond door niet door atheromatose veroorzaakte voorste ischemische optische neuropathie (NAION).

Sildenafil is niet geïndiceerd voor gebruik bij vrouwen. Er zijn geen toereikende, goed gecontroleerde studies bij zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven. Er werden geen relevante bijwerkingen waargenomen in reproductiestudies bij ratten en konijnen na orale toediening van sildenafil. Bij gezonde vrijwilligers was er geen effect op de beweeglijkheid of de vorm van de spermatozoa na eenmalige orale doses van 100 mg sildenafil (zie rubriek 5.1).

Volwassenen

• Aanbevolen dosis: 50 mg
• Min. 25 tot max. 100 mg per inname
• Max. 1 inname per dag

Toedieningswijze

• Eén uur voorafgaand aan seksuele activiteit
• Wanneer het geneesmiddel tegelijk met voedsel wordt ingenomen kan, ten opzichte van een nuchtere toestand, het intreden van de werking worden vertraagd